czwartek, 22 stycznia 2015

Z POMMERN DO POMERODE - BRAZYLIA (Neue Heimat - aus Pommern nach Brasilien)

← POWRÓT DO SZCZECIN

Przedstawiam dziś bardzo ciekawą historię emigrantów niemieckich, którzy w XIX wieku (główny napływ to lata 1823 - 1873 r.) wyruszyli z różnych miejscowości na Pomorzu (POMMERN), do dalekiej Brazylii w poszukiwaniu nowej ojczyzny. 

Ruszali z różnych miejscowości, między innymi z Pommerensdorf (Szczecin Pomorzany), Naugard (Nowogard) czy Regenwalde (Resko).



 Pan Edson Klemann z Pomerode pomógł mi w zbieraniu materiałów i opisywaniu historii, bardzo dziękuję za pomoc. Danke Edson!

Zacznę od ciekawostki, bo w stanie Santa Catarina mieszka także wielu Polaków. Wyruszyli oni z ojczyzny około 1899 roku (blisko 5tys osób - dziś rozsiani są po różnych miastach).

Jedno z miast nazywa się Itaiópolis (140 km od Pomerode na mapie czerwony kolor). Inne miasta z liczną Polonią to np : Aurea, Rio Negrinho, Sao Bento do Sul, Mafra...

Polecam kanał podróżnika ze Szczecina z kilkoma filmami o Polonii w Brazylii!







 

żródło Google

źródło strona: RÁDIO ALIANÇA 



Budynek na zdjęciu mówi chyba sam za siebie. Pozdrowienia dla rodaków!

Pommerensdorf (Pomorzany)


źródło www.Sedina.pl



Pomorzany (Pommernsdorf):


 

Szczecin (Stettin)










Nowogard (Naugard)



Resko (Regenwalde)


Pomorzanie którzy wyemigrowali w XIX wieku, osiedlili się w trzech regionach Brazylii, Rio Grande do Sul (1858) Santa Catarina (1860) i Espirito Santo (1859).


Miasta powstawały po kolei w miarę napływu emigrantów z Europy. Jako pierwsze postało w 1824 r. miasto Sao Leopoldo w regionie Rio Grande do Sul, później w 1829 r. miasto Santo Amaro da Imperatriz już w  regionie Santa Catarina. W roku 1861 powstało miasto Blumenau - nazwa od nazwiska Dr Hermann Otto Blumenau (urodzony w Braunschweig Niemcy w 1819 roku). Co ciekawe w mieście tym do dziś obchodzone jest hucznie święto piwa - Oktoberfest (podobno największe po tym w Monachium). 




Dr Hermann Otto Blumenau



W roku 1863 w południowo-zachodniej części Brazylii w regionie Santa Catarina założone zostało miasto Pomerode  (początkowo nazwa brzmiała Pommerroda) . Zakładają je także emigranci, którzy przybyli tu z Niemiec, z  różnych miast Pomorza (Pommern). Podróż statkiem była ciężka, trwała 2 miesiące, ale z ojczyzny wygnała ich bieda i głód. Szukali więc nowej ojczyzny, miejsca do normalnego życia.

Zaczynali od zera, od otrzymanego skrawka ziemi, wszędzie las, któremu musieli wyrywać ziemię pod uprawy i budowę domów.. Nikt nie pomagał. Ciężką pracą i wysiłkiem dążyli do rozwoju i poprawiali z mozołem warunki życia. Mieszkają w kilku ośrodkach na południu Brazylii. Mocno kultywują tradycję swoich przodków. Niemieckie korzenie widać zarówno w typowych budynkach, jak i  w pięknych strojach. Nie brakuje tu niemieckiej kuchni, muzyki i piosenek.

Ponieważ emigranci przynieśli ze sobą nową wiarę - ewangelicką (Brazylia jest katolicka, aktualnie większość z nich ma wyznanie ewangelicko-luterańskie), dopiero po 30 latach od przybycia pozwolono im na budowę kościoła ewangelickiego (w 1889 r). Co ciekawe znacznie później można było w kościele dodać wieżę. Aktualnie działa w tym regionie około 13 kościołów ewangelickich.

 Pierwszy kościół w centralnej części, który został otwarty w dniu 1 listopada 1885 roku otrzymał wieżę i dzwony w roku 1900. W 1949 roku przeszedł gruntowny remont i rozbudowę.

źródło: http://fotosantigaspomerode.blogspot.com.br








Transport dzwonów do kościoła Pomeroda, Glocken Transport



Mimo wieloletnich zakazów zachowano w pamięci ojczysty język niemiecki, którym włada dziś duża część mieszkańców (Pomerado nawet do 70% ludzi mówi po niemiecku). Podstawowy język w Brazylii to oczywiście język portugalski. Do dziś Pomerode uznaje się za najbardziej niemieckie miasto w południowej Brazylii. Niedaleko Pomerode znajduje się miasto Blumenau słynące z tutejszego Oktoberfest (święto piwa) - mocno rozwijane turystycznie.


W Pomerode zachowało się jeszcze około 250 domów i(Fachwerkhaus)  zagród (Hof) z epoki.

 W mieście POMERODE (wcześniej Pommerroda)- około 30 tys mieszkańców, odbywa się coroczne święto POMMERNFEST (Święto Pomorza'n) - wczoraj 21.01.2015 rozpoczęto obchody kolejnej  - 56 rocznicy święta.

Obchody trwają 10 dni, mieszkańcy prezentują piękne tradycyjne stroje, bawią się, tańczą, spożywają tradycyjne potrawy i napoje np. piwo "CHOPP". Goście mogą kupić pamiątki itp. 










Pomerode z lotu ptaka, Pomerode Luftaufnahmen            https://www.facebook.com/pomerodeonair

polecam film o Pomerode
Santa Catarina




Ciekawy film podróżnika ze Szczecina, z poszukiwania śladów Polonii … opowiada o Pomerode i Blumenau



 



FILM: Was ist Heimat? Czym jest Ojczyzna?


XVII 
 źródło WIKIPEDIA
 http://pt.wikipedia.org/wiki/Ducado_da_Pomer%C3%A2nia


źródło WIKIPEDIA http://de.wikipedia.org/wiki/Deutsche_Einwanderung_in_Brasilien

Herb Pomerode wskazujący datę przybycia emigrantów i założenia miasta 1863 r!
W 1959 r uzyskuje status miasta.

Pomerode Wappen, Datum der Ankunft 1863 (wurde Stadt in 1959)


 Gryf Pomorski
Pommerngreif








Widać jak mocno w sercach Pomorzan utkwiła ich ojczysta ziemia. Poniżej zdjęcie pokazujące budynek w porcie Szczecin (Stettin) i identyczny w Pomerode (na drodze do
Jaragua do Sul)  Niesamowite...jak mówili, dla wielu z nich, Port był ostatnim widokiem w Szczecinie (z informacji wynika, że projekt tej bramy powstał w Stettin nieco później, bo w 1899 roku, a wybudowano ją w 1900 r). Wybierający się w daleką podróż morską do Hamburga i dalej...tęsknili za rodzinnymi stronami.







ten sam budynek w roku 1974, Szczecin
das gleiche Gebäude in Szczecin, 1974 J.




Zarząd Portu Szczecin Świnoujście


  
Miło widzieć, jak ludzie są dumni ze swoich przodków i kultywują ich tradycję.  Można się od nich dużo nauczyć!

Serdeczne podziękowania dla Edson'a Kleman'a za wsparcie, wszystkie materiały i zdjęcia. To bardzo ciekawa historia, nic dziwnego, że jesteście z tego tacy dumni. 

Polecam ciekawe materiały udostępnione dzięki uprzejmości mieszkańców (żródło, blog podane poniżej):


Spis uczniów szkoły Almirante Barroso.
Schillerliste, Die Schule Almirante Barroso


Pierwsze pochówki datowane na 1889 roku , cmentarz został zamknięty w 1940 roku ma 2.219,00m²  i został przekazany do miasta w 2003 roku. 




1871




wesele w Testo Central



Niemiecki ośrodek szkoła Pommerode w 1881 roku.
Deutsch-Center-Pommerode-Schule in 1881.



Szkoła Pomerode, 1928
die Schule, 1928

Hotel Pomerode, wcześniej także siedziba " Schutzenverein Gute Kameradschaft "
Hotel, früher der Sitz von  "Schutzenverein Gute Kameradschaft "





 Achterberg, Testo Alto ok. 1900 r



1925, Fabryka sproduktów mlecznych, serów
Molkerei 1925


Bild von Firma Weege - Jahr 1940



 auto Firma Weege



supermarket 1971



sery, Käse



Dzisiejsze muzeum Carl Weege

Rodzina/ Familie Klemann i Porath
górny rząd pierszy z lewej to Friedrich Gottfried Klemann (przodek Edsona) a poniżej siedzi jego córka Auguste. Friedrich wyruszył do Brazylii jako 30latek statkiem z Hamburga 10 maja 1868 r. 



tu spoczywa Friedrich Klemann


i grób jego żony (z domu Riebe)
seine Frau


Rodzina / Familie Wilhelm und Selma Radünz


Rodzina/ Familie  Flohr




młyn po powodzi, lata 40te
die Muhle nach der Uberflutung , 40er




 rodzina/ Familie   Ehlert


Rodzina/Familis Grutzmacher 


Rodzina/ Familie Porath


Rodzina/ Familie Steuherdt




Rodzina/ Familie Ziehlsdorf


  Fabryka Porcelany Schmidt
Porzelanfabrik, Schmidt 




flota aut, Autos Porcelana Schmidt




















motocykl Pani Holzinger, 1930





Urkunden/Familiensuche:

Es gibt zwei interessante Möglichkeiten zur Familienforschung:

Deutsche Internetseite:
www.pommerscher-greif.de/digitalisate/articles/archivsammlung.html
(Hinweise auf Onlinesammlungen an Kirchenbüchern und Standesamtsunterlagen)

Polnische Internetseiten:

www.szukajwarchiwach.pl

Hier kann man auch im Archiv Stettin forschen, jedoch sind polnische Sprachkenntnisse sehr von großem Vorteil.(hier kann ich helfen - Janusz242)

(Vielen Dank fur diesen Tip an Herr Herberk K.)

1. Evangelisches Zentralarchiv in Berlin Bethaniendamm 29 10997 Berlin


2. Standesamt I in Berlin Rückerstr. 9 10119 Berlin


Hier befindet sich eine Vielzahl von Standesamtsunterlagen von Stettin und später ein- gemeindeten Vororten





Kultywują tradycje -  Osterbaum, drzewo wielkanocne ustrojone dziesiątkami tysięcy jaj. Trafili nawet do Księgi Rekordów Guinnessa z rekordem w ilości zawieszonych jajek.










na Wielkanoc malują nie tylko jajka ale i zwierzęta





OKTOBERFEST BLUMENAU 



POMERODE





 





















W Pomerode można nawet przenocować w hotelu Stettin
zdjęcia z Hostelu Stettin (właściciel Johan Strelow)





POMORZANY - SZCZECIN DZIŚ
Pommerensdorf - Stettin heute

die Kirche in Pomorzany





Szczecin panorama


Pomorzany












widok z Pomorzan na port





Stettin am Bahnhof 1928








Pomorzany
Browar Brauerei BORISCH - BOSMAN






Stettin 1930



← POWRÓT DO SZCZECIN


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz